Democratische politici of autocratische despoten

Afbeeldingsresultaat voor site:ilocate.nl

Sommigen geloven dat er intussen wel degelijk iemand de baas is. Geen democratische politici of autocratische despoten, maar een kleine coterie van miljardairs die in het grootste geheim de wereld runt. Zulke complottheorieën snijden alleen geen hout, omdat ze de complexiteit van het systeem onderschatten. Een paar miljardairs die sigaren roken en whisky drinken in een of ander achterkamertje kunnen nooit alles begrijpen wat er op aarde gebeurt, laat staan dat ze het in bepaalde banen kunnen leiden. Gewetenloze miljardairs en kleine belangengroeperingen floreren in de chaotische wereld van nu niet doordat ze de kaart beter lezen dan wie dan ook, maar omdat ze heel strak omlijnde doelen hebben. In een zakelijke energie chaotisch systeem heeft tunnelvisie bepaalde voordelen en de macht van de miljardairs reikt niet verder dan hun eigen doelstellingen. Als de rijkste zakenmagnaten ter wereld een miljard extra willen verdienen, kunnen ze het systeem heel makkelijk manipuleren om dat voor elkaar te krijgen. Maar als ze zich geroepen zouden voelen om de ongelijkheid op de wereld te verminderen of de opwarming van de aarde tegen te gaan, zouden zelfs zij dat niet kunnen, omdat het systeem veel te complex is. Maar machtsvacuüms zijn zelden van lange duur. Als de traditionele politieke structuren de komende eeuw niet meer snel genoeg alle gegevens kunnen verwerken om met een zinvolle visie op de toekomst te komen, dan zullen er nieuwe, efficiëntere structuren ontstaan die hun plaats innemen. Die nieuwe structuren zouden er wel eens heel anders uit kunnen zien dan alle ons bekende politieke instituten, democratisch dan wel
autocratisch. De enige vraag is wie die structuren zal opzetten en beheersen. Als de mens die taak niet meer aankan, moet een ander misschien eens de kans krijgen.
Vanuit dataïstisch perspectief kunnen we het hele mensdom interpreteren als één groot dataverwerkend systeem, waarbij individuele zakelijke energie vergelijken mensen fungeren als chips. Als dat zo is, dan kunnen we de hele geschiedenis ook zien als een proces waarbij de efficiëntie van dit systeem werd verbeterd via vier hoofdmethoden:

Menselijk gezichtsvermogen

Gerelateerde afbeelding

Wat dat betreft lijken we net inwoners van een klein, geïsoleerd eiland die zojuist de eerste boot hebben uitgevonden en op het punt staan om uit te varen, zonder kaart en zelfs zonder bestemming. We zijn er in feite nog slechter aan toe. De inwoners van ons imaginaire eiland weten in elk geval dat ze maar een klein stukje land bewonen in een grote, mysterieuze zee. Wij beseffen zakelijke energie vergelijken daarentegen niet eens dat we op een klein eilandje van bewustzijn wonen waar misschien wel een eindeloze oceaan van wezensvreemde geestestoestanden omheen ligt. Net zoals het spectrum van licht en geluid veel breder is dan wat wij mensen kunnen zien en horen, zo is het spectrum aan geestestoestanden ook veel groter dan wat de gemiddelde mens waarneemt. Wij kunnen alleen licht waarnemen met een golflengte van tussen de vierhonderd en zevenhonderd nanometer. Buiten het rijk van dit kleine stukje menselijk gezichtsvermogen strekken zich de ongeziene, maar uitgestrekte gebieden uit van ultraviolet licht, röntgenstralen en gammastraling. Het spectrum van mogelijke geestestoestanden zou evenzo oneindig kunnen zijn, maar de wetenschap heeft er maar twee piepkleine stukjes van bestudeerd: het subnormatieve en de westerse norm.
Psychologen en biologen doen al ruim een eeuw uitgebreid onderzoek naar mensen die lijden aan verschillende psychiatrische aandoeningen en geestesziekten, van autisme tot schizofrenie. Als gevolg daarvan hebben we nu een gedetailleerde, zij het onvolmaakte kaart van het subnor. Mensen kunnen maar een minuscuul deel van het elektromagnetische spectrum zien. Het spectrum is in zijn geheel zo’n tien biljoen keer groter dan dat van het zichtbare licht.1 Zou het mentale zakelijke energie spectrum even gigantisch kunnen zijn?
matieve mentale spectrum, de zone van het menselijke bestaan die wordt gekenmerkt door een subnormaal vermogen om te voelen, denken of communiceren.

Insuline en glucagon

Gerelateerde afbeelding

Diabetici hebben al sensoren die automatisch een paar keer per dag hun suikerspiegel controleren en alarm slaan als die gevaarlijke waarden bereikt. In 2014 maakten onderzoekers aan de Yale University melding van de eerste succesvolle proef met een ‘kunstmatige alvleesklier’ die werd bestuurd door een iPhone. Aan het experiment namen tweeënvijftig diabetici deel. Iedere patiënt kreeg een minuscule sensor en een minuscuul pompje in zijn of haar buikholte geïmplanteerd. Het pompje bevatte kleine buisjes met insuline en glucagon, twee hormonen die samen de bloedsuikerspiegel reguleren. De sensor mat continu de suikerspiegel en gaf zijn gegevens door aan een iPhone. Op de iPhone stond een app die deze zakelijke energie vergelijken informatie analyseerde en zo nodig het pompje in werking stelde, dat de patiënt vervolgens injecteerde met bepaalde hoeveelheden insuline of glucagon, zonder dat daar een mens aan te pas hoefde te komen.22 Veel andere mensen, die niet aan ernstige ziekten lijden, gebruiken al draagbare sensoren en computers om hun gezondheid en hun activiteiten bij te houden. Deze apparaatjes, die in smartphones en horloges kunnen zitten, maar ook in armbandjes en ondergoed, houden verschillende biometrische gegevens bij, zoals de bloeddruk en de hartslag. Deze gegevens worden verzameld in geavanceerde computerprogramma’s, die de drager adviseren over zijn voedingspatroon en activiteitenpatroon om zijn gezondheid te verbeteren, zodat hij een langer, productiever leven kan leiden.23 Google ontwikkelt in samenwerking met medicijngigant Novartis een contactlens die het glucosegehalte in het bloed om de paar seconden controleert door de samenstelling van het traanvocht te analyseren.24 Pixie Scientific verkoopt ‘slimme luiers’ die babypoep analyseren op aanwijzingen over de medische toestand van het kind. In november 2014 lanceerde Microsoft de Microsoft Band, een slimme armband die onder andere bijhoudt hoe je hartslag zich gedraagt, hoe goed je slaapt en hoeveel stappen je per dag zet. Een app die Deadline heet gaat zakelijke energie nog een stap verder en laat je weten hoe lang je nog te leven hebt als je vasthoudt aan je huidige gewoonten.

De massale militaire dienstplicht

Gerelateerde afbeelding

Eenzelfde redenering werd na de Eerste Wereldoorlog gebruikt om vrouwen stemrecht te verlenen. Regeringen beseften dat vrouwen een cruciale rol speelden in industriële totale oorlogen en zagen zich gedwongen ze in vredestijd politieke rechten te geven. In 1918 werd president Woodrow Wilson dus voorstander van het vrouwenkiesrecht en verklaarde hij voor de Amerikaanse Senaat dat de Eerste Wereldoorlog ‘niet uitgevochten had kunnen worden – niet door de andere betrokken landen, noch door Amerika – zonder de hulp van vrouwen, die op alle vlakken werd verleend, niet alleen in de zakelijke energie vergelijken sfeer waarin we ze tot dusver aan het werk hebben gezien, maar overal waar van oudsher mannen werkten, tot de rand van het slagveld toe. Niet alleen zullen we wantrouwen wekken, we zullen het ook verdienen om gewantrouwd te worden als we ze niet onomwonden het volledige kiesrecht geven.’3 Het is echter mogelijk dat mannen én vrouwen in de eenentwintigste eeuw hun militaire en economische nut zullen verliezen. De massale militaire dienstplicht van de twee wereldoorlogen is niet meer. De meest geavanceerde legers van de eenentwintigste eeuw steunen veel meer op de nieuwste technologie. In plaats van eindeloze hoeveelheden kanonnenvoer hebben landen alleen nog kleine aantallen goed opgeleide soldaten nodig, nog kleinere aantallen speciale eenheden van supersoldaten, en een stuk of wat experts die geavanceerde technologie kunnen produceren en gebruiken. Hightech ‘troepen’ die zakelijke energie bestaan uit onbemande drones en cyberwormen vervangen de massale legers van de twintigste eeuw en generaals laten hun kritieke beslissingen steeds meer over aan algoritmen.

Wetenschappelijke verklaringen

Gerelateerde afbeelding

Mensen schuiven dit soort wetenschappelijke verklaringen vaak terzijde met de woorden dat ze zich vrij vóélen en dat ze handelen vanuit hun eigen wensen en beslissingen. Dat is waar. Mensen handelen vanuit hun verlangens. Als we ‘vrije wil’ beschouwen als het vermogen om vanuit onze verlangens te handelen, dan hebben mensen inderdaad een vrije wil, en chimpansees, honden en papegaaien ook. Als Lorre een koekje wil, eet Lorre een koekje. Maar de hamvraag is niet of papegaaien en mensen kunnen handelen vanuit hun diepste verlangens, de vraag is of ze ook kunnen kiezen wat die verlangens zijn. Waarom wil Lorre een koekje en geen komkommer? Waarom besluit ik mijn irritante buurman te vermoorden en winkel huren groningen keer ik hem niet de andere wang toe? Waarom wil ik per se de rode auto kopen in plaats van de zwarte? Waarom stem ik liever CDA dan Partij van de Arbeid? Ik kies helemaal niet voor die wensen. Ik voel een bepaalde wens bij me opkomen omdat dit het gevoel is dat de biochemische processen in mijn hersenen veroorzaken. Die processen kunnen deterministisch ofv olstrekt willekeurig zijn, maar niet vrij. Daarop zou je kunnen antwoorden dat mijn keuze in elk geval bij grote beslissingen, zoals het vermoorden van een buurman of het kiezen van een regering, niet afhangt van een kortstondig gevoel, maar van een lange, beredeneerde afweging van zwaarwichtige argumenten. Maar er zijn allerlei argumentaties die ik eventueel kan volgen. Sommige daarvan zullen ervoor zorgen dat ik CDA stem, sommige leiden tot een voorkeur voor de PvdA en weer andere laten me op de PVV stemmen of gewoon thuisblijven. Wat zorgt ervoor dat ik de ene argumentatie volg in plaats van de andere? In het Centraal Station van mijn hersenen kan ik de ene redenering volgen als gevolg van deterministische processen of ik kan lukraak op de eerste de beste trein springen. Maar ik kies niet uit eigen ‘vrije wil’ voor de gedachten die ertoe leiden dat ik CDA ga stemmen. Dit zijn geen hypothesen of filosofische speculaties. Met behulp van hersenscanners kunnen we tegenwoordig de verlangens en beslissingen van mensen al voorspellen voordat ze zich er zelfbewust van winkel huren den haag zijn. In een van die experimenten worden mensen in een enorme hersenscanner gelegd met in elke hand een schakelaar.

Het humanistische schisma

Gerelateerde afbeelding

Op het schilderij van Dix is de werkelijkheid zo ondraaglijk dat ze deels verborgen moet worden achter een gasmasker. Er vliegen geen engelen over het slagveld, er is alleen een gebroken dakspant waaraan een rottend lijk hangt dat een beschuldigende vinger uitsteekt. Kunstenaars als Dix en Lea werkten zo mee aan het omverwerpen van de traditionele hiërarchie van de oorlog. Talloze oorlogen in vroeger tijden waren minstens zo afgrijselijk als die van de twintigste eeuw, maar tot nu toe werden zelfs de schokkendste ervaringen in een bredere context gezet die ze een positieve betekenis gaf. Oorlog was misschien de hel, maar het was ook de weg naar de hemel. Een katholieke soldaat in de Slag op de Witte Berg kon bij zichzelf zeggen: ‘Oké, dit is afschuwelijk. Maar de paus en de keizer zeggen dat we voor de goede zaak vechten, dus is mijn kantoorruimte huren groningen ellende ergens goed voor.’ Otto Dix gebruikte een omgekeerde logica. Hij zag alleen betekenis in de persoonlijke ervaring, dus zijn redenering was: ‘Ik lijd en dat is afschuwelijk, dus is de hele oorlog afschuwelijk. Als de Kaiser en de geestelijke stand deze oorlog niettemin steunen, dan moeten ze het wel mis hebben.
Tot dusver hebben we het humanisme bekeken alsof het één coherent wereldbeeld oplevert. Maar in werkelijkheid heeft het humanisme hetzelfde lot ondergaan als alle succesvolle religies, zoals het christendom en het boeddhisme. Het groeide, het verspreidde zich en gaandeweg viel het uit elkaar in verschillende rivaliserende sektes. Alle humanistische sektes geloven dat de menselijke beleving de opperste bron van autoriteit en zingeving is, maar ze interpreteren de menselijke beleving op verschillende manieren. Het humanisme heeft zich opgesplitst in drie grote aftakkingen. De orthodoxe tak stelt dat elk menselijk wezen een uniek individu is met een eigen innerlijke stem en een uiterst persoonlijke belevingswereld. Elk mens is een opzichzelfstaand lichtstraaltje dat de wereld vanuit zijn eigen perspectief verlicht en het universum van kleur, diepte en betekenis voorziet. Daarom moeten we elk individu zo veel mogelijk de vrijheid geven om de wereld te ervaren, om zijn of haar innerlijke stem te volgen en om zijn of haar innerlijke waarheid uit te spreken. In kantoorruimte huren den haag politiek, economie en kunst moet de individuele vrije wil veel zwaarder wegen dan staatsbelangen of religieuze doctrines. Hoe meer vrijheid individuen genieten, des te mooier, rijker en zinvoller de wereld wordt. Door die nadruk op vrijheid (libertas in het Latijn) wordt de orthodoxe tak van het humanisme het ‘liberale humanisme’ genoemd, of ook wel gewoon ‘liberalisme’.

Een vraatzuchtig, chaotisch systeem

Gerelateerde afbeelding

Het was niet zo moeilijk om individuen zover te krijgen dat ze meer willen. Mensen zijn goed in hebzucht. Het grote probleem was het strikken van collectieve instanties, zoals staten en kerken, voor deze nieuwe
deal. Duizenden jaren lang streefden mensenmaatschappijen ernaar om individuele verlangens in te perken en er een zeker evenwicht in aan te brengen. Het was alom bekend dat mensen steeds meer en meer willen, maar toen er nog van werd uitgegaan dat de taart niet groter kon, hing de sociale harmonie af van terughoudendheid. Hebzucht was slecht. Demoderne wereld heeft alles op zijn kop gezet. Menselijke collectieven vinden evenwicht nu veel griezeliger dan chaos en omdat hebzucht groei bevordert, is het iets goeds geworden. De moderne wereld zette mensen er dus toe aan om meer te willen en kantoorruimte huren leeuwarden ontmantelde de eeuwenoude disciplines die hebzucht inperkten. De angsten en zorgen die daaruit voortvloeiden werden grotendeels gestild door het vrijemarktkapitalisme, wat een van de redenen is waarom deze ideologie zo populair is geworden. Kapitalistische denkers blijven maar op kalmerende toon zeggen: ‘Geen zorgen, alles komt goed. Als de economie maar groeit, zal de onzichtbare hand van de markt overal voor zorgen.’ Zo rechtvaardigde het kapitalisme een vraatzuchtig, chaotisch systeem dat met horten en stoten groeit zonder dat ook maar iemand precies begrijpt wat er gebeurt en waar we met zijn allen zo hard naartoe rennen. (Het communisme, dat ook in groei geloofde, dacht dat het chaos kon voorkomen en groei kon orkestreren door middel van staatsplanning, maar na een paar aanvankelijke successen raakte het ver achter op de wanordelijke carnavalsoptocht van de vrije markt.) Kritiek op het marktdenken staat tegenwoordig hoog op de intellectuele agenda. Aangezien het kapitalisme onze wereld domineert, zouden we inderdaad ons uiterste best moeten doen om de tekortkomingen ervan te kantoorruimte huren eindhoven begrijpen, voordat er apocalyptische catastrofes van komen. Maar onze kritiek op het kapitalisme moet ons niet blind maken voor de voordelen en verworvenheden ervan.

Incidentele fluctuaties

Gerelateerde afbeelding

Als maar genoeg nieuwe ondernemingen slagen, vergroot dat het vertrouwen in de toekomst. Er komt meer krediet, de rente daalt, ondernemers kunnen makkelijker geld bijeen krijgen en de economie groeit. Vervolgens krijgen mensen nog meer vertrouwen in de toekomst, de economie blijft groeien en de wetenschappelijke vooruitgang beweegt mee. Op papier klinkt het allemaal zo simpel. Waarom moest de mensheid dan tot de moderne tijd wachten tot de economische groei op gang kwam? Duizenden jaren hadden mensen weinig vertrouwen in toekomstige groei, niet omdat ze achterlijk waren, maar omdat het in strijd is met ons onderbuikgevoel, onze evolutionaire erfenis en de manier waarop de wereld werkt. De meeste kantoor huren leeuwarden natuurlijke systemen hebben een bepaald evenwicht en de strijd om het bestaan is meestal een nulsomspel waarin de een alleen kan floreren ten koste van een ander. Elk jaar groeit er bijvoorbeeld min of meer evenveel gras in een bepaalde vallei. Het gras onderhoudt een populatie van pakweg 10.000 konijnen, die genoeg slome, domme of onfortuinlijke konijnen bevat om als prooi te dienen voor honderd vossen. Als één vos extra slim en ijverig is en meer konijnen opvreet dan gemiddeld, dan zullen andere vossen waarschijnlijk verhongeren. Als de vossen het op de een of andere manier voor elkaar krijgen om allemaal meer konijnen te vangen, zal de konijnenpopulatie instorten en zullen er het jaar daarop nog meer vossen verhongeren. Ondanks incidentele fluctuaties op de konijnenmarkt kunnen de vossen op termijn niet verwachten dat ze bijvoorbeeld drie procent meer konijnen per jaar kunnen vangen dan het jaar ervoor. Sommige ecologische realiteiten zijn natuurlijk complexer en de strijd om het bestaan is niet altijd een nulsomspel. Veel dieren werken effectief samen en sommige doen zelfs aan kantoor huren eindhoven leningen. De beroemdste kredietverschaffers in de natuur zijn de vampiervleermuizen. Deze vleermuizen brengen de dag met zijn duizenden door in grotten en vliegen ’s avonds uit, op zoek naar prooien. Als ze een slapende vogel of een onvoorzichtig zoogdier aantreffen, maken ze een klein gaatje in de huid van het betreffende dier en drinken zijn bloed.

Een facultatief supplement

Gerelateerde afbeelding

Het gelijkstellen van religie aan een geloof in bovennatuurlijke krachten impliceert dat je alle natuurlijke fenomenen kunt begrijpen zonder religie en dat religie gewoon een facultatief supplement is. Je begrijpt de natuur van haver tot gort en je kunt kiezen of je daar nog een of ander ‘bovennatuurlijk’ religieus dogma bovenop wilt. Maar de meeste religies voeren aan dat je de wereld zonder hen eenvoudigweg niet kunt begrijpen. Je zult de ware reden van ziekte, droogte of aardbevingen nooit begrijpen als je hun dogma’s negeert. Het is ook problematisch om religie te definiëren als ‘het geloof in goden’. We noemen een devote christen meestal religieus omdat hij in God gelooft, terwijl een fervente kantoor huren leeuwarden communist niet religieus is, omdat het communisme geen goden kent. Maar religies worden gecreëerd door mensen en niet door goden, en ze worden gedefinieerd aan de hand van hun sociale functie en niet door het bestaan van godheden. Religie is een allesomvattend verhaal dat menselijke wetten, normen en waarden een bovenmenselijke legitimiteit verschaft. Het legitimeert menselijke sociale structuren door te zeggen dat ze overeenstemmen met bovenmenselijke wetten. Religie beweert dat wij mensen onderhevig zijn aan een systeem van morele wetten dat we niet zelf hebben uitgevonden en niet kunnen veranderen. Een vrome Jood zou zeggen dat dit het systeem van morele wetten is dat is opgesteld door God en onthuld wordt in de Bijbel. Een hindoe zou zeggen dat Brahma, Visjnoe en Shiva de wetten hebben opgesteld en dat ze aan ons mensen onthuld worden in de Veda’s. Andere religies, van het boeddhisme en het taoïsme tot het communisme, nazisme en liberalisme, zeggen dat die zogenaamde kantoor huren eindhoven bovenmenselijke wetten natuurwetten zijn, en geen creaties van deze of gene god. Uiteraard geloven ze allemaal in andere natuurwetten, die ontdekt en onthuld zijn door verschillende zieners en profeten, van Boeddha en Laozi tot Marx en Hitler.

De Egyptenaren

Afbeeldingsresultaat voor site:ilocate.nl

Dit obstakel werd zo’n 5000 jaar geleden eindelijk uit de weg geruimd toen de Soemeriërs het schrift en het geld uitvonden. Deze Siamese tweelingen – op dezelfde tijd en plaats geboren uit dezelfde ouders – doorbraken de beperkingen van het menselijk brein op het gebied van de gegevensverwerking. Het schrift en het geld maakten het mogelijk om bij honderdduizenden mensen belastingen te innen, om complexe bureaucratieën op te zetten en enorme koninkrijken te vestigen. In Soemerië werden deze koninkrijken in naam van de goden bestierd door menselijke priester-koningen. In de naburige Nijlvallei ging men nog een stapje verder en fuseerde de priester-koning met de god, waardoor een levende godheid ontstond: de farao. De Egyptenaren beschouwden de farao daadwerkelijk als een god in plaats van alleen als een goddelijke afgezant. Heel Egypte was eigendom van die god en alle inwoners moesten zijn bevelen opvolgen en de belastingen betalen die hij oplegde. Net als in de Soemerische tempels bestierde de Egyptische god zijn zakenimperium niet alleen. Sommige farao’s regeerden met ijzeren vuist, andere brachten hun tijd door met kantoor huren groningen banketten en feesten, maar in beide gevallen werd het daadwerkelijke bestuur van Egypte overgelaten aan duizenden geletterde functionarissen. De farao had, net als alle andere mensen, een biologisch lichaam met biologische behoeften, verlangens en emoties. Maar de biologische farao was niet zo belangrijk. De echte heerser van de Nijlvallei was een imaginaire farao die bestond in de verhalen die miljoenen Egyptenaren elkaar vertelden. Terwijl de farao in de hoofdstad Memphis druiven zat te eten in zijn paleis en zich vermaakte met zijn vrouwen en maîtresses, doorkruisten zijn ambtenaren het hele koninkrijk, van de Middellandse Zeekust tot de Nubische woestijn. De bureaucraten berekenden de belastingen die elk dorp moest betalen, legden die vast op lange papyrusrollen en stuurden ze naar Memphis. Als er een geschreven bevel uit Memphis kwam dat er soldaten gerekruteerd moesten worden voor het leger, of arbeiders voor een of ander bouwproject, verzamelden de ambtenaren de benodigde mensen. Ze berekenden hoeveel tarwe er in de koninklijke graanopslag lag, hoeveel dagen werk het zou kosten om de kanalen en reservoirs uit te baggeren en hoeveel eenden en varkens er naar Memphis gestuurd moesten kantoor huren den haag worden, zodat de harem van de farao er goed van kon eten. Zelfs als de levende godheid stierf en zijn gebalsemde lichaam in een extravagante begrafenisoptocht naar de koninklijke necropolis buiten Memphis werd gebracht, bleef de bureaucratie draaien. Beambten bleven papyrusrollen volpennen, belastingen innen, bevelen versturen en de radertjes van de machinerie van de farao oliën.